پریودم عقب افتاده و تست بارداری منفی است

پریودت چند روز عقب افتاده، تست بارداری زده‌ای و جوابش منفی بوده است. حالا نه خیالت راحت است و نه می‌دانی باید صبر کنی یا کاری بکنی.

این وضعیت شایع است و دلیل‌های مختلفی دارد. در این مطلب مرور می‌کنیم چه چیزهایی ممکن است پشت این تأخیر باشد، تا کِی صبر کردن معقول است و کِی وقت دیدن پزشک رسیده.

شاید تست زود انجام شده

تست خانگی هورمونی را در ادرار می‌سنجد که بعد از لانه‌گزینی جنین کم‌کم بالا می‌رود. اگر خیلی زود تست بزنی، ممکن است این هورمون هنوز به اندازه‌ای نرسیده باشد که تست نشانش دهد.

طبق راهنمای سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا، تست بارداری از روز اولِ عقب افتادن پریود قابل‌اعتمادتر است. اگر تخمک‌گذاری‌ات این ماه دیرتر اتفاق افتاده باشد، آن «روز اول» هم دیرتر از حساب تقویمی‌ات می‌رسد.

همین راهنما می‌گوید اگر تست منفی بود و هنوز فکر می‌کنی ممکن است باردار باشی، چند روز صبر کن و دوباره تست بزن. اگر تست دوم هم منفی بود و پریود نیامد، با پزشک مشورت کن.

چند نکتهٔ ساده کمک می‌کند جواب تست گمراهت نکند:

• تاریخ انقضای کیت را نگاه کن و کیتی را که بسته‌اش آسیب دیده، کنار بگذار.
• دستور همان کیت را قدم‌به‌قدم دنبال کن، به‌خصوص زمانی را که برای خواندن جواب گفته است.
• جواب را خیلی دیرتر از زمانِ گفته‌شده نخوان، چون ممکن است گمراه‌کننده باشد.
• اگر هنوز شک داری، پزشک ممکن است آزمایش خون بارداری درخواست کند که از تست خانگی دقیق‌تر است.

علت‌های شایع، از استرس تا تغییر وزن

نظم پریود حاصل هماهنگی مغز، تخمدان‌ها و چند هورمون دیگر است. هر چیزی که این هماهنگی را به هم بزند، ممکن است پریود را عقب بیندازد.

سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا این موارد را در فهرست علت‌های پریودِ عقب‌افتاده آورده است:

• استرس شدید یا طولانی، مثل امتحان، جابه‌جایی، سوگ یا فشار کاری
• کاهش وزن ناگهانی یا رژیم خیلی سخت
• اضافه‌وزن
• ورزش سنگین و مداوم، به‌خصوص وقتی غذای کافی به بدن نمی‌رسد
• شیردهی
• بعضی بیماری‌های مزمن، مثل دیابت یا بیماری قلبی

بیشتر این عامل‌ها موقتی‌اند. وقتی شرایط به حالت قبل برگردد، پریود هم ممکن است نظمش را دوباره پیدا کند.

ولی حواست باشد که یک بار تأخیر بعد از ماهی پراسترس با چند ماه بی‌نظمی فرق دارد. دومی ارزش بررسی دارد، حتی اگر فکر می‌کنی دلیلش را می‌دانی.

تنبلی تخمدان و تیروئید

اگر پریودت از قبل هم گاهی دیر می‌آمده، ممکن است پای یک عامل هورمونی در میان باشد. دو مورد شایعش تنبلی تخمدان و مشکلات تیروئید است.

تنبلی تخمدان ممکن است با پریودهای نامنظم، موی زائد روی صورت و بدن، جوش و سختی کنترل وزن همراه باشد. لازم نیست همهٔ این نشانه‌ها با هم باشند؛ گاهی فقط بی‌نظمی پریود دیده می‌شود.

تیروئید، چه کم‌کار باشد و چه پرکار، ممکن است روی نظم پریود اثر بگذارد. خستگی بی‌دلیل، تغییر وزن یا تپش قلب نشانه‌هایی‌اند که بهتر است به پزشک بگویی.

علت‌های کمتر شایعی هم وجود دارد. مرکز پزشکی مایو مشکلات غدهٔ هیپوفیز و از کار افتادن زودرس تخمدان را هم از علت‌های هورمونیِ قطع پریود می‌داند.

هیچ‌کدام از اینها را نمی‌شود از روی نشانه‌ها و در خانه تشخیص داد. برای همین شرح حال، آزمایش و گاهی سونوگرافی لازم است.

داروها و روش‌های پیشگیری

روش‌های هورمونی پیشگیری، مثل قرص، آمپول یا وسیلهٔ هورمونی داخل رحم، ممکن است الگوی پریودت را عوض کنند. گاهی خونریزی کم می‌شود و گاهی چند ماه اصلاً نمی‌آید.

بعد از قطع روش هورمونی هم ممکن است مدتی طول بکشد تا سیکل به حالت قبل برگردد. این را حتماً به پزشک بگو، حتی اگر ماه‌ها از قطعش گذشته باشد.

مرکز پزشکی مایو بعضی داروهای دیگر را هم در فهرست عامل‌های قطع پریود آورده است؛ از جمله بعضی داروهای روان‌پزشکی، داروهای فشار خون، مسکن‌های مخدر و داروهای شیمی‌درمانی.

اگر دارویی را تازه شروع کرده‌ای، آن را خودسرانه قطع نکن. دربارهٔ دارو با پزشکت حرف بزن تا ببیند با تأخیر پریود ارتباطی دارد یا نه.

اگر قبلاً برای آوردن یا تنظیم پریود دارویی گرفته‌ای، همان دوره را خودت دوباره تکرار نکن. ممکن است این بار علت چیز دیگری باشد و دارو فقط پیدا کردنش را عقب بیندازد. تا وقتی احتمال بارداری کاملاً کنار نرفته، این موضوع مهم‌تر هم می‌شود.

چند روز یا چند ماه صبر کردن معقول است

جواب دقیق به سن، سابقه و نشانه‌های همراهت بستگی دارد. ولی چند قاعدهٔ کلی کمک می‌کند تصمیم بگیری:

• اگر پریودت همیشه منظم بوده و فقط چند روز دیر شده، چند روز صبر کن و تست را تکرار کن.
• اگر تست دوم هم منفی بود و پریود هنوز نیامده، وقت گرفتن نوبت است.
• اگر سه دوره پشت سر هم پریود نشده‌ای، بررسی لازم است. هم سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا و هم مرکز پزشکی مایو همین مرز را گفته‌اند.
• اگر سیکلت از قبل نامنظم بوده و بیش از شش ماه پریود نشده‌ای، طبق مرکز پزشکی مایو باید بررسی شوی.
• اگر در کنار تأخیر، موی زائد، جوش، تغییر وزن یا خستگی زیاد داری، زودتر نوبت بگیر.

این قاعده‌ها برای وقتی است که حالت خوب است. اگر درد یا خونریزی غیرعادی داری، منتظر هیچ‌کدام نمان.

یک مورد را جدا می‌گوییم چون مهم است. اگر احتمال بارداری هست و درد یک‌طرفه در پایین شکم داری، حتی با تست منفی، همین امروز پزشک ببین.

سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا درد یک‌طرفهٔ پایین شکم، همراه با پریودِ عقب‌افتاده، را از نشانه‌های بارداری خارج از رحم می‌داند. این وضعیت با صبر کردن حل نمی‌شود و باید فوری بررسی شود.

در ویزیت چه آزمایش‌هایی ممکن است بخواهند

پزشک بر اساس حرف‌های تو تصمیم می‌گیرد کدام آزمایش لازم است. قرار نیست همه را یک‌جا انجام دهی. این موارد رایج‌ترند:

• آزمایش خون بارداری، تا این احتمال با اطمینان بیشتری کنار برود
• آزمایش تیروئید
• آزمایش هورمون‌های مربوط به تخمدان و هیپوفیز، مثل هورمون شیر
• بسته به نشانه‌ها، آزمایش هورمون‌های مردانه یا قند و انسولین برای بررسی تنبلی تخمدان
• سونوگرافی لگن برای دیدن رحم و تخمدان‌ها

دلیل هر آزمایش را بپرس. دانستنش هم نگرانی‌ات را کم می‌کند و هم کمک می‌کند جواب را بهتر بفهمی.

اگر آزمایش‌های قبلی داری، حتی مال چند ماه پیش، با خودت ببر. گاهی مقایسه با قبل خیلی چیزها را روشن می‌کند.

تقویم پریود را از امروز ثبت کن

مفیدترین چیزی که می‌توانی به ویزیت ببری، تقویم ساده‌ای از پریودهایت است. لازم نیست برنامهٔ خاصی نصب کنی؛ یک دفترچه هم کافی است.

این موارد را بنویس:

• روز شروع و روز تمام شدن هر خونریزی
• شدت خونریزی، مثلاً کم، متوسط یا زیاد
• لکه‌بینی بین دو پریود
• درد، و اینکه در کدام روزها بود
• تاریخ و جواب هر تست بارداری
• اتفاق‌های مهم هر ماه، مثل بیماری، سفر، استرس، یا شروع و قطع دارو

اگر تاریخ پریودهای چند ماه گذشته را یادت هست، همین حالا بنویس. هر چه عقب‌تر برود، الگو برای پزشک روشن‌تر می‌شود.

در ویزیت چه می‌گذرد

ویزیت معمولاً با گفت‌وگو شروع می‌شود. پزشک می‌پرسد آخرین پریودت کِی بوده، سیکل‌هایت معمولاً چند روزه‌اند و از کِی به هم ریخته‌اند.

سؤال‌هایی هم دربارهٔ رابطه، روش پیشگیری، دارو، وزن، خواب و استرس پیش می‌آید. راحت جواب بده؛ این سؤال‌ها برای پیدا کردن علت است، نه برای قضاوت.

اگر معاینه لازم باشد، قبلش توضیح داده می‌شود که چه کاری انجام می‌شود و چرا. اگر رابطهٔ جنسی نداشته‌ای یا نگرانی خاصی داری، همان اول بگو تا معاینه مطابق وضعیت تو باشد.

در پایان باید بدانی قدم بعدی چیست: کدام آزمایش، کِی جوابش را ببری و اگر پریود نیامد تا کِی صبر کنی. اگر چیزی برایت روشن نشد، دوباره بپرس.

پزشکان مجموعهٔ دکتر بانو در کرج این بررسی را در مطب انجام می‌دهند. اگر تأخیر پریود ذهنت را درگیر کرده، می‌توانی نوبت بگیری و تقویمت را هم همراه ببری.