تست بارداری مثبت شد؛ حالا چه کار کنم
تست بارداریات مثبت شده؟ از تأیید با آزمایش و سونوگرافی تا ویزیت اول، اسید فولیک و داروهایی که مصرف میکنی، قدمبهقدم.
نگهداشتن در پرونده
دو خط روی تست دیدی و حالا ذهنت پر از سؤال است. کِی پیش پزشک بروی، چه بخوری و چه نخوری، و با داروهایی که همین حالا مصرف میکنی چه کنی.
لازم نیست همهٔ این کارها را امروز انجام بدهی. بیشترشان چند هفته فرصت دارند. این مطلب قدمهای هفتههای پیش رو را به ترتیب کنار هم میگذارد تا بدانی از کجا شروع کنی.
فقط چند نشانه هست که صبر کردن را جایز نمیکند. فهرستشان را در کادر «چه وقت باید همین امروز پزشک ببینی» در همین صفحه میبینی.
تأیید بارداری با آزمایش خون و سونوگرافی
تست خانگی هورمون بارداری را در ادرار پیدا میکند. جواب مثبتش معمولاً قابل اعتماد است، ولی سه چیز را نمیگوید: بارداری کجاست، چند هفته است و آیا روند درستی دارد.
آزمایش خون همان هورمون را دقیقتر اندازه میگیرد. خیلیها به آن «آزمایش بتا» میگویند. گاهی پزشک آن را دو بار با فاصلهٔ چند روز درخواست میکند تا ببیند مقدار هورمون چطور بالا میرود.
سونوگرافی نشان میدهد که ساک بارداری داخل رحم است یا نه. این نکته اهمیت دارد، چون بارداری خارج از رحم معمولاً بین هفتهٔ چهارم و دوازدهم بارداری نشانه میدهد و باید زود شناخته شود.
اگر سونوگرافی خیلی زود انجام شود، ممکن است هنوز چیزی دیده نشود. این بهتنهایی به معنای مشکل نیست. گاهی فقط باید چند روز یا یکی دو هفته صبر کرد و دوباره نگاه کرد.
یک نکتهٔ دیگر هم گیجکننده است. سن بارداری از روز اول آخرین پریود حساب میشود، نه از روز لقاح. برای همین سن بارداریات در برگهٔ آزمایش کمی بیشتر از چیزی است که فکر میکنی.
ویزیت اول بارداری را کِی بگیری
سازمان جهانی بهداشت توصیه میکند ویزیت اول مراقبت بارداری در دوازده هفتهٔ اول انجام شود. نظام سلامت بریتانیا هم نوبت اول را برای هفتهٔ هشتم تا دوازدهم در نظر میگیرد.
پس اگر حالت خوب است و نشانهٔ هشداری نداری، فرصت داری. ولی بهتر است نوبت را همین روزها هماهنگ کنی تا ویزیت درست در همین بازه بیفتد و برای آزمایشهای بعدی وقت کافی بماند.
در بعضی موقعیتها بهتر است زودتر بروی:
- اگر بیماری زمینهای مثل دیابت، فشار خون، بیماری تیروئید یا صرع داری
- اگر بهطور منظم دارویی مصرف میکنی
- اگر قبلاً سقط، بارداری خارج از رحم یا زایمان زودرس داشتهای
- اگر این بارداری با کمک درمانهای ناباروری اتفاق افتاده است
مراقبت بارداری را میتوانی نزد متخصص زنان، ماما یا مرکز خدمات جامع سلامت محلهات شروع کنی. مهم این است که از همان اول یک نفر مسئول پیگیریات باشد.
تا آن روز چه کارهایی بکنی و چه کارهایی نکنی
کارهایی که از همین حالا شروع کنی
- اسید فولیک: سازمان جهانی بهداشت و نظام سلامت بریتانیا مصرف این مکمل را از زمان اقدام به بارداری تا پایان هفتهٔ دوازدهم توصیه میکنند. اگر هنوز شروع نکردهای، دربارهٔ شروع و مقدارش با پزشک یا داروساز حرف بزن.
- تاریخ روز اول آخرین پریودت را یادداشت کن. محاسبهٔ سن بارداری و تاریخ احتمالی زایمان از همین تاریخ شروع میشود.
- فهرستی از همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهی که مصرف میکنی بنویس.
- سابقهٔ بارداریهای قبلی و بیماریهای مهم خانواده را، اگر میدانی، کنار همین فهرست بگذار.
- اگر تهوع داری، وعدههای کوچک و پشت سر هم بخور و آب را جرعهجرعه بنوش.
کارهایی که کنار بگذاری
- سیگار، قلیان و الکل را کنار بگذار. اگر ترک برایت سخت است، همین را در ویزیت بگو تا برایش کمک بگیری.
- مکملهایی که ویتامین آ دارند و خوردن جگر را کنار بگذار، چون مقدار زیاد ویتامین آ ممکن است به جنین آسیب بزند.
- گوشت و تخممرغ خام یا نیمپز و شیر و پنیر غیرپاستوریزه را نخور.
- هیچ داروی تازهای، حتی مسکن ساده یا داروی گیاهی، را بدون مشورت با پزشک یا داروساز شروع نکن.
- اگر عکسبرداری یا کار دندانپزشکی در پیش داری، اول بگو که باردار هستی.
فعالیت روزمره و پیادهروی سبک معمولاً اشکالی ندارد، مگر اینکه پزشک چیز دیگری گفته باشد. اگر ورزش سنگین یا تخصصی انجام میدهی، ادامهاش را در ویزیت بپرس.
داروهایی که همین حالا مصرف میکنی
خیلیها در لحظهٔ اول میخواهند همهٔ داروها را یکباره کنار بگذارند. ولی این کار ممکن است هم برای تو و هم برای جنین دردسر درست کند. نظام سلامت بریتانیا صریحاً هشدار میدهد که قطع خودسرانهٔ داروی تجویزشده ممکن است به هر دو آسیب بزند.
قاعده ساده است: پیش از قطع یا ادامه، با پزشکت حرف بزن. این گفتوگو را به ویزیت بارداری موکول نکن و همین هفته با پزشکی که دارو را تجویز کرده تماس بگیر.
این موضوع بهخصوص برای داروهای تیروئید، فشار خون، صرع، دیابت، افسردگی و اضطراب، و داروهای پوست و آکنه اهمیت دارد. بعضی را باید ادامه داد، بعضی را تغییر داد و تصمیمش فقط با پزشک است.
اگر در این چند هفته، پیش از اینکه بفهمی باردار هستی، قرص پیشگیری یا داروی دیگری خوردهای، خودت را سرزنش نکن. نام دارو و زمان مصرفش را بنویس و در ویزیت مطرح کن.
برنامهٔ ویزیتها و غربالگریها در یک نگاه
سازمان جهانی بهداشت دستکم هشت ویزیت در طول بارداری را توصیه میکند. نظام سلامت بریتانیا برای بارداری اول دستکم ده ویزیت و دو سونوگرافی در نظر میگیرد. برنامهٔ کلی معمولاً این شکل را دارد:
- تا هفتهٔ دوازدهم: ویزیت اول، شرح حال، معاینه و آزمایشهای پایه
- هفتهٔ یازدهم تا چهاردهم: سونوگرافی تعیین سن بارداری و غربالگری سهماههٔ اول
- هفتهٔ هجدهم تا بیستویکم: سونوگرافی بررسی دقیق رشد و ساختار جنین
- از هفتهٔ بیستم به بعد: ویزیتهایی که فاصلهشان به تدریج کوتاهتر میشود و در ماه آخر نزدیکتر به هم است
سازمان جهانی بهداشت انجام دستکم یک سونوگرافی پیش از هفتهٔ بیستوچهارم را هم توصیه میکند. این سونوگرافی کمک میکند سن بارداری دقیقتر تعیین شود و دوقلویی یا برخی ناهنجاریها زودتر دیده شوند.
برنامهٔ دقیق تو ممکن است با این فهرست فرق داشته باشد. سن، سابقه و نتیجهٔ هر مرحله روی آن اثر میگذارد و پزشکت آن را برایت تنظیم میکند.
انتخاب پزشکی که تا زایمان همراهت باشد
بارداری چند ماه طول میکشد و در این مدت دهها سؤال پیش میآید. وقتی یک پزشک از اول پروندهات را میشناسد، لازم نیست هر بار همهچیز را از نو تعریف کنی.
برای بارداری کمخطر، ماما هم میتواند مراقبت را پیش ببرد. اگر بیماری زمینهای یا سابقهٔ خاصی داری، متخصص زنان انتخاب مناسبتری است. این سؤالها کمک میکند انتخاب روشنتری داشته باشی:
- در کدام بیمارستان زایمان انجام میدهد و آن بیمارستان چقدر از خانهات دور است؟
- اگر بیرون از ساعت مطب سؤال یا مشکلی پیش آمد، چطور میتوانی با او در تماس باشی؟
- دربارهٔ زایمان طبیعی و سزارین چه دیدگاهی دارد و چقدر برای توضیح دادن وقت میگذارد؟
- هزینهٔ ویزیتها چقدر است و بیمهات کدام بخش را پوشش میدهد؟
اگر ترجیح میدهی پزشکت زن یا آقا باشد، این هم یک معیار منطقی است. در دکتر بانو میتوانی پزشکان عضو را در کرج ببینی، هزینهٔ ویزیت را پیش از پرداخت بدانی و نوبت بگیری.
در ویزیت چه میگذرد
ویزیت اول بارداری معمولاً از بقیهٔ ویزیتها طولانیتر است، چون پایهٔ پروندهات در آن ساخته میشود. این مراحل معمولاً در آن انجام میشود:
- پزشک دربارهٔ تاریخ آخرین پریود، بارداریهای قبلی، بیماریها و داروهایت میپرسد
- فشار خون و وزنت اندازهگیری میشود
- آزمایش خون و ادرار درخواست میشود؛ مثلاً گروه خون و شمارش خون. دلیل هرکدام را بپرس
- اگر معاینه لازم باشد، قبلش توضیح داده میشود که چه کاری انجام میشود و چرا
- ممکن است سونوگرافی درخواست شود یا زمانش برایت تعیین شود
- برنامهٔ ویزیتها و غربالگریهای بعدی و مکملهایی که باید مصرف کنی مشخص میشود
فهرست سؤالهایت را همراه ببر. برای سؤالهایت وقت هست و هیچ سؤالی در این ویزیت بیجا نیست.
پرسشهای رایج
تست خانگی مثبت چقدر قابل اعتماد است؟
جواب مثبت معمولاً درست است، ولی نمیگوید بارداری کجاست یا روند درستی دارد. آزمایش خون و سونوگرافی این را روشن میکنند.
سونوگرافی زود چیزی نشان نداد؛ یعنی مشکلی هست؟
نه لزوماً. در هفتههای خیلی اول ممکن است هنوز چیزی دیده نشود. پزشک با آزمایش خون یا سونوگرافی دوباره وضعیت را روشن میکند. اگر درد یا خونریزی داری، منتظر نمان.
هنوز اسید فولیک شروع نکردهام؛ دیر شده؟
سازمان جهانی بهداشت مصرفش را تا پایان هفتهٔ دوازدهم توصیه میکند. اگر شروع نکردهای، همین حالا دربارهٔ شروع و مقدارش با پزشک یا داروساز حرف بزن.
برای مراقبت بارداری نزد ماما بروم یا متخصص زنان؟
برای بارداری کمخطر هر دو میتوانند مراقبت را پیش ببرند. اگر بیماری زمینهای، داروی دائمی یا سابقهٔ بارداری پرخطر داری، متخصص زنان انتخاب مناسبتری است.
قبل از اینکه بفهمم باردارم دارو خوردهام؛ چه کنم؟
خودت را سرزنش نکن. نام دارو و زمان مصرفش را بنویس و در ویزیت بگو. اگر هنوز همان دارو را مصرف میکنی، پیش از قطع یا ادامه، با پزشکت حرف بزن.
این مطلب چطور بررسی شد
این مطلب برای آگاهی نوشته شده و جای معاینه و نظر پزشک را نمیگیرد. برای وضعیت خودت با پزشک مشورت کن.
مراقبت دوران بارداری
پیگیری منظم بارداری، از اولین ویزیت تا هفتههای آخر، با برنامهای که از قبل میدانی.
